ÇOCUKLARIMIZLA KALİTELİ VAKİT GEÇİRMEDE ÇOKLU ZEKANIN ÖNEMİ.

  Çocuklarımızla kaliteli vakit geçirmede sizlerle paylaştıklarımdan da anlayacağınız gibi esas olan onu çok yönlü sarıp sarmalamaktır. Duygusal olarak sevgimizle onu doyururken, gelişimini çok yönlü desteklemenin ne kadar önemli olduğunu gördük. Kaldı ki zeka' teorisi ile bile sadece dil ve matematik zekasını göz önünde bulunduran aile yada okullardaki klasik yaklaşımın artık yetersiz kaldığı, buna dayalı klasik zeka testi ve zekanın eski tanımı bile tarihe karıştığını biliyoruz. Ama ne yazık ki bundan haberi olmayan birçok yetişkin yada eğitimci yüzünden çocuklarımız geleceğe yeterince hazırlanamamakta ve travmatik durumlar yaşamaktadır.

   Gün içinde çocuklarımızla yapacağımız etkinliklerde onun tüm duyu organlarının devrede olacağı çalışmalar seçmeliyiz. Bedensel gelişimini desteklerken aynı zamanda zihinsel, duygusal ve sosyal gelişim, dil gelişimini de desteklemeliyiz ki gelişimi bir bütün olarak sağlansın. Bunlardan birinin eksikliği diğer gelişimlerini de olumsuz etkileyeceğinden hepsi bir arada gerçekleşmelidir. Çünkü biz bireylerin konuşma ve yazma dilinde kelimeleri etkili ve akıllıca kullanabilmemiz, kendimizi doğru ifade edebilmemiz için Dilsel zekaya, etrafımızda olan bitenlerden haberdar olabilmemiz yada hayalimizde canlandırarak görme yeteneği geliştirebilmemiz için, Görsel zekaya, sayısal kavramı anlayabilme, sebep sonuç ilişkisi kurabilme, algılama gücümüzü arttırabilmek için Matematik zekasına, kendimizi ifade ederken çok önemli olan bedenimizi doğru kullanabilmemiz için, kendi özbakım ihtiyaçlarımızı giderebilmemiz için, yeni bir şeyler yaratmada ellerimizi dilediğimiz gibi kullanabilmemiz için Bedensel zekaya, başkalarının ruh hallerini, hislerini, duygularını, mizaçlarını anlayabilip daha iyi ilişkiler kurabilmemiz için Kişiler arası zekaya ihtiyacımız var bunun yanında birde kendimizi doğru kararlar almaya yönlendirip, idare etme ve kendimizi tanımamız için Kişinin kendine dönük zekasını geliştirilmesi gerekiyor.
      Bu nedenle;
Dilsel zekanın gelişimi için; Kitap, masal, öyküler, parmak oyunları, bilmeceler, tekerlemeler, drama, dramatizasyon, kukla gösterileri çocukla sohbet, şarkı söyleme v.s
Görsel zekanın gelişimi için; Yap- boz, labirent, eksik bul- tamamlamaca oyunları, çizim , resim çalışmaları, görsel yayınlar v.s
Mantıksal-Matematik zekası için;
Nesnelerin çalışması ve çevrenin keşfi, matematikle ilgili oyunlar, fen ve doğa çalışmaları, geziler, dama, satranç gibi düşündüren oyunlar, mantığa dayalı yap-boz v.s
Harekete dayalı (bedensel) zeka için;
Koşma, zıplama, tırmanma, dans etme gibi bedensel aktiviteler, hareketi oyunlar, eşyaları ya da benzer şeyleri parçalara ayırıp tekrar birleştirme, yoğurma maddeleri ile oynama, resim, boyama, kesme, yırtma, yapıştırma etkinlikleri,
Müzik Zekası için;
Müzikli çalışmalar, şarkı dinleme, söyleme, ritmik dans, yürüme, koşma, müzik aletleri çalma v.s
Kişiler arası (sosyal) zeka için;
Sosyal faaliyetlere katılma, grup oyunları oynama, etkinliklerde bulunma v.s
Kişinin kendine dönük zekasının gelişimi için;
Bağımsız ve kendi başlarına yapabilecekleri işler, özbakım becerilerini gidermeye dönük etkinlikler ( el yıkama, kendi kendine beslenme, diş fırçalama, ev işleri ile ilgili sorumluluk alma v.s ) kazalardan korunmaya dönük etkinlikler v.s yapılması gerekmektedir.
    Herkesin birbirinden farklı algılama ve anlama, olaylara birbirinden farklı yaklaşım ve problem çözme yetenek ve tarzları vardır. Herkesin öğrenme şekilleri de birbirlerinden farklıdır. Bunun içindir ki çocukların bireysel farklılıklarına göre farklı yaklaşımlar hem bizim hemde çocuğumuzun mutluluğunu arttıracaktır. Örneğin; Görsel zekası gelişmiş olan çocuklar resimlerle ve video filmlerle daha zevkli öğrenirlerken, bedensel zekası olan çocuklar dokunarak, deneyerek ve uygulayarak daha iyi öğrenirler. Matematik zekalı çocuklar mantığa dayalı, sebep sonuç ilişkileriyle rahatça öğrenirken, müzik zekalı çocuklar müzikle, dilsel zekası olan çocuklar ise dinleyerek ve okuyarak öğrenmede daha başarılı olurlar, sosyal zekalı çocuklar konuşup, iletişim kurarak, kendine dönük zekası olan çocuklar ise tek başına çalışarak öğrenmekten zevk alırlar. Bunun için çoklu gelişim desteği metotlarının ev yada sınıflarda uygulanması için yetişkinlerin değişik yaklaşımlar sergileyip amaca uygun değişik malzemeler kullanmaları gerekir. Bunu daha açacak olursak aynı şeyi farklı metodlarla ve araç gereç kullanarak, çocuğun yaşayarak deneyerek öğrenmesine izin vererek öğretmek, birbirinden farklı anlama kapasitesi olan çocukların daha kolay öğrenmelerini sağlayacaktır.
    Zeka tipi ne olursa olsun her çocuğun kuvvetli ve zayıf olduğu yanları vardır. Eğer çocukların tüm duyularına hitap edecek etkinlikler düzenlenip, yaşantılar oluşturulursa çocuklar hem kendilerinde var olan yeteneklerini geliştirebilecek hemde yetersiz gibi görünen yanları yeterli hale getirecek, öğrenme işini zevk alarak ve daha kısa sürede tamamlayacaklardır. Üstelik öğrenmenin kalıcılığı artacaktır. Böylece çok yönlü yetişen çocukların kendilerine olan güvenleri artıyor, yaşam içinde mutlu, diğer insanlarla sağlıklı iletişim kuran, okula ve öğrenmeye karşı daha ılımlı bir tutum ve davranış geliştiriyor ve daha başarılı oluyorlar.
       Sonuç olarak 7 tip zeka ve değişik öğrenme yolları varken tek tip zekaya hitap edecek, tek tip öğrenme şekliyle çocukları bir kalıp içine sokmaya çalışmak, çocuklarımızın sağlıklı gelişimine büyük engel teşkil etmektedir.
   
Nurten Daniş
Çocuk Gelişimi- Eğitimi Danışmanı