Çocuklar neden parmak emer?

     Parmak emmenin kökeninde ağız ( oral ) doyum yatmaktadır. Önceki yazılarımı takip edebilen okuyucularımızın konuyu iyi bildiği gibi oral dönem kişide güven duygusunun oluştuğu çok önemli bir dönemi kapsamakta. Bu dönemin sağlıklı geçirilmesi yani çocuğun ihtiyaçları bekletilmeden anne tarafından sevgiyle giderilince bu kritik dönem olması gereken kalitede geçirilecek dolayısı ile anneye sağlıklı bağlanma gerçekleşecek ve de anneye karşı oluşacak bu güven duygusuyla dış dünyaya güven gelişebilecek. Aksi taktirde yaşanan doyumsuzluk çocuğun her türlü sosyal ortamda kendisini tedirgin, güvensiz, korku içinde hissetmesine neden olacaktır. Bu durumun çocuklarda gözlemlenen davranış biçimlerinden biride parmak emmek olmaktadır. Biz bu duruma geri ket vurma demekteyiz. Çünkü bu durumda çocuklar tıpkı bebekliklerindeki gibi kendini oral yolla doyurarak gerginliği azaltma durumu yaşamaktadır. 0 ile 1,5 yaş arası normal olan bu davranış 4 yaşından sonra hala görülüyorsa durumu bu açıdan değerlendirmek ve yakın çevresindeki kişilerle özellikle anne ile daha kaliteli zaman geçirme ( birlikte etkinlikte bulunma, sevgi şefkat dolu ) süreci başlatılmalıdır ki çocuk yeniden anneye güven duymayı dolayısı dış çevreye güven duymaya başlayabilsin böylece kendini güvende hissedebilsin. Sürekli başardığı davranışların üzerinde durulmalıdır ki çocuğumuzun öz güveni yeterince gelişsin, yanında aileden biri olmadan da başarabileceğine inansın.

     Parmak emmek zararsız, masum bir davranış gibi algılansa da esasında altında mutlaka doyurulmamış bir ihtiyaç olduğundan iyi bir teşhis ile problem büyümeden çözmeyi gerektirir. Genelde aileler problemin ağız gelişimine ( diş - damak )zarar verebilir kaygısıyla endişelenmektedirler. Süt dişlerinin 6 yaşında değiştiğini varsayarsak, bunun çok ta büyük bir problem olmayacağı anlaşılacaktır. Damak gelişimi bozukluğuna bağlı olarak oluşan, konuşma problemleri beraberinde duygusal, sosyal sıkıntılar da yaşatacağından ciddiye alınmasında fayda vardır. Çünkü çocuklar kendilerinden farklı olanlara pek toleranslı olamıyorlar ne yazık ki ve hemen aaa sen bebek gibi konuşuyorsun diye etiketliyorlar dolayısı ile etiketlenen çocuk için bu durum son derece travmatik bir hal alıyor. Çünkü beraberinde çocukta utanma, aşağılanma, değersizlik, başarısızlık v.s gibi gelecek yaşama damgasını vuracak olumsuz duyguların yerleşmesine sebep oluyor.
Parmak emen çocuğa nasıl yaklaşmak gerekir?
   Çocukluk dönemlerinin özellikleri ve yaşananlar evrensel olmasına rağmen bireysel farklılıkları da göz ardı etmemek gerekiyor. Kimi çocukta doyurulmamış dönemsel ihtiyaçlar parmak emmek olarak ortaya çıkabildiği gibi bir başka çocukta, tırnak yemek, alt ıslatmak, hırçın davranmak v.s olarak ta kendini gösterebilir. Bu sorunları gidermede ilk yapılacak iş sorun kaynağını bulmak. Bunu biz ebeveynler başaramıyorsak bir uzmanda yardım almak zorundayız ki probleme başka problemler eklenmesin.
Davranışa yönelik olarak ise
1. si parmağını emiyorsun ama ….. .………. ile başlayan uyarıcı, tehdit edici sözler yada elini ağzından çek ' veya 'yapma bunu' şeklinde konuşmalar yerine dikkatini başka bir noktaya, olaya, duruma, eşyaya, v.s çekip, onunla ilgileniyor olmanız çok daha işe yarayacaktır. Çünkü çocuk bu davranışı ile tepki göreceğini bildiği bir tecrübe yaşamış olabilir. Çocuk için ilgi ilgidir, olumsuz da olsa çeşidi önemli değildir.
2. si çocuklar yeni bir ortama adapte olurken parmak emiyorsa o ortamda kendini güvende hissetmiyor olabilir. Yapılacak iş çocğun yanında bulunan kişinin yine parmağını emdiği görmezden gelerek onu meşgul edecek, ilgisini, sevgiisini hissedebileceği bir uğraşa kanalize etmek olmalıdır.
3. Bazen bu durum bir başka çocukta görülerek te yaşanabilir. Bilindiği gibi okul öncesi dönem taklit yoluyla öğrenilen bir dönemdir hele de davranış fark edilerek ödüllendiriyorsa. Çocuk doğru davranışın hangisi olduğunu bilemediğinden her gördüğünü denemeye kalkışır. Bu durumda onunla davranış hakkında küçük bir sohbet işe yarayabilir. ( parmağını emenin dişlerinin zarar görebileceği, damağının acıyabileceği, yara olabileceği, evde kimsenin emmediği, bebeklere ait bir davranış olduğu gibi) Devam etmesi durumunda da yine yukarıdaki taktikler işe yaracaktır. Tüm bunların yanında parmak emmeye gerçek çözüm bu davranışa sebep olan nedenleri ortadan kaldırmakla mümkündür.

Çocuk Gelişimi Eğitimi Danışmanı
Nurten DANİŞ